Devlerin Domain Savaşları


Yeni alan adlarının kayıt operatörü olabilmek için sektörün dev kuruluşları arasında amansız bir mücadele sürüyor.

ICANN yeni alan adlarının piyasaya sürüleceği ile ilgili haberi verdikten sonra kapsamlı olarak kimlerin Registry yani Türkçe tabirle kayıt operatörü olabileceğini, ICANN ve ICANN'den bağımsız uzmanlarca uzun emekler sonucu hazırlanan kitapçıkla duyurmuştu.

 Burada bilinmesi gereken önemli nokta başvuru sürecinin ve sonrasının kayıt operatörleri için uzun ve zahmetli bir süreç olduğu ve ICANN’ in değerlendirme ücreti (evaluation fee)adı altında 185.000 dolar gibi yüksek başvuru bedelleri öngörmesiydi. Şimdi bakalım şema ile durumu nasıl özetleyebiliriz?

Şemadan görüleceği üzere başvuru süreci ve kayıt operatörlerinin yeni alan adı uzantıları macerası modül 1 ile başlıyor. 185.000 doları yatıran ve başvuru kitapçığındaki teknik, donanımsal vb gereklilikleri yerine getirebileceğini düşünen tüm başvuru sahipleri bu jenerik alan adı uzantılarını kapma savaşında” Ben de varım” diyor .

Tabi .blog , .shop , .app gibi kayıt operatörlerinin iştahını kabartan jenerik uzantıları birden fazla kayıt operatörünün sunması mümkün değil . Burada devreye Module 2’de yer alan “ön değerlendirme” giriyor.

Bu ön değerlendirmede kitapçıkta uzun uzun anlatılan teknik, donanımsal , ekonomik gereklilikleri yerine getiremeyenlere “katıldığınız için teşekkür ederiz “ denilip uğurlama töreni düzenleniyor . 185.000 dolara ne olacak dediğinizi duyar gibiyim . Belirli koşullar dışında bu ücretin geri ödenmeyeceğini (nonrefundable) hatırlatalım.

Modül 2 ‘nin 2.aşaması yani “Kapsamlı değerlendirme (extended evaluation)’da başvuru yapan kayıt firmaları ile ilgili detaylı bir değerlendirme yapılıyor . Örneğin ilk değerlendirmeyi geçen 5 kayıt operatöründen ikisi bu süreci geçerse yola devam edenleri bir açık arttırma savaşı bekliyor. Geçemeyenler ise itiraz etme hakkına sahip olmakla birlikte bu yarışta havlu atıyor.

Şimdi işin geldi en heyecanlı kısmına; örneğin .blog için başvuran Google’da dahil olmak üzere 9 şirket var, bu durumda ne olacak? Module 4’teyiz yani açık arttırmada en yüksek ücreti ödeyen firma o alan adı için resmi kayıt operatörü oluyor. Tıpkı Directi Hindistan grubuna bağlı Radix Registry ‘nin .website için girdiği açık arttırmayı kazanarak .website’nin resmi kayıt operatörü olduğu gibi.

Buraya kadar anlattıklarım sadece sürecin bir özetiydi. Şimdi gelelim işin eğlenceli ve sizler için önemli kısımlarına.

Şu anda yaklaşık olarak 22 olan üst düzey alan adı uzantı sayısı süreç sonunda 1400’lere ulaşacak. Peki bu alan adı uzantılarında şirketlerin kendi markalarını korumak için kaydedecekleri uzantılar dışında (örneğin IBM'in .ibm uzantısı ) bizim işimize yarayacak neler var ?

United Domain Names firması kendi sitesinde geçtiğimiz aylarda bir ön talep toplama etkinliği düzenledi. Ön talep toplama ile en çok başvuru alan 20 uzantı aşağıdaki gibidir. Bu alan adı uzantıları içinde Türkiye’de sunulabilecek olan hangileri siz sektörün emekçilerinin yorumlarına bırakıyorum.

Evet, şimdi gelelim son anlatmak istediğim noktaya. Şu anda dünya genelinde ve Türkiye’de bazı firmalar yeni alan adları için ön kayıt topluyorlar. Sektörde olan ihtiyaçların anlaşılması açısından güzel olan bu çalışmaların bilmenizi isterim ki hiçbir resmi geçerliliği yok . Bunun sebebi sizin de tahmin edeceğiniz üzere ön talep toplanan çoğu alan adının kayıt operatörü henüz belli değil.

Örneğin .app için 13, .home için 11 , .site içi 5, .music için 8 farklı başvuru var. Alan adı uzantıları için başvuran firmalar bu savaştan galip çıksalar bile bu alan adlarının genel kayda açılması en erken 2014 yılının ortalarını bulacak çünkü öncesinde “Sunrush ve Landrush“ denilen marka sahiplerinin haklarını koruması için bir süreç var. Örneğin Sunrush denilen 30 günlük süreçte ticari marka sahipleri "Sunrise"dan, alan adı genel kamuya açılmadan önce, ticari markalarıyla eşleşen alan adlarını korumaya almak için başvuru yapacaklar , bu süreçten sonra Landrush sürecinde ise marka sahipleri alan adları uzantıları hakkında bilgilendirilecekler. 60 gün içinde istedikleri uzantılar ile alakalı kaydı yaparak markalarını koruma altına alacaklar ve sonrasında gelen süreçte alan adları satışa sunulabilecekler. Aşağıda bazı alan adları için Sunrush ve Landrush periyodu ve sonrasında satışa sunulma için tahmini tarihler yer alıyor.

Yukarıda belirtilen tablodaki alan adı uzantıları bir .blog, .app , .site kadar jenerik olmadıkları halde genel satışa sunulması 2014 ‘ün 3. Çeyreğini buluyor . Jenerik olanlar için satışa sunulma süresinin ne zaman başlayacağını kestirmek güç fakat, 2014’ün sonları en yakın tarih gözüküyor. Bir sonraki yazımda kapsamlı olarak Sunrush sürecinde marka sahipleri haklarını nasıl koruyor anlatıyor olacağım.

Yeni alan adı uzantılarının seçme özgürlüğü mü yoksa DNS'de karmaşa mı yaratacağı sorusunun cevabını da sizlere bırakıyorum.


Burkay Yapağcıoğlu
Natro Hosting'de Dijital Pazarlama Yönetmeni olarak görev yapan Burkay, yazıları ile Hosting Blog'a destek veriyor.

Yorumlar 3

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devlerin Domain Savaşları

İçerik Formatı Seçiniz
Anket
Yeni bir anket yayınlayabilirsiniz.
İçerik
Görsel ile desteklenmiş zengin içerikler yayınlayın
List
Liste-list içerikler oluşturabilirsiniz.
Video
Youtube, Vimeo ve Vine videoları yayınlayabilirsiniz.
Galeri
Fotoğraf ve GIF içerikler yayınlayabilirsiniz.